4 Months, 3 Weeks and 2 Days - 4 Luni 3 Saptamani Si 2 Zile

Bazen bizi en çok şaşırtan yapımlar daha önce pek dikkatimizi çekmemiş, adını fazla duyuramamış ülkelerin sinemalarından gelebiliyor. Belki de atağa geçmiş Güney Kore sineması gibi Romanya’dan çıkan bu yapıtla birlikte Romen Sineması da sesini duyurabilir. Ülkemizde gösterim şansı bulmuştu, ne kadar dikkate değer bulundu bilmiyorum ama hakkında üç beş kelam bir şey söylememeye gönlüm razı gelmedi.

Film, komünizmin son demlerini yaşayan, Çavuşesku’nun diktatörlüğünün altında ezilen Romanya’da oda arkadaşı olan Otilia ve Gabita’nın, kürtajın yasak olduğu bir düzende hamile kalan Gabita’nın bebeğini yasal olmayan yollardan aldırma çabalarını anlatıyor. Sabah başlayıp aynı günün gecesi de bitiyor. Sadece bir gün içinde karakterlerin yaşadıkları sayesinde o döneme, devletin sıkı kontrolüne, kısıtlamalara da tanıklık ediyoruz.

Aslına bakarsanız filmin bir esprisi yok dersem çok da haksızlık etmiş olmam sanırım. Beklenildiği gibi ilerleyen filmler izleyicinin pek hoşuna gitmez doğal olarak. Şaşırmak, heyecanlanmak, gerilmek ister seyirci. Düz bir çizgide ilerleyen, durağan başlayan aynı şekilde devam edip olması gerektiği gibi de biten bir film bu. Aslında başka bir film için bu eleştiri olumsuz bir anlama gelebilirdi, hatta yerin dibine sokmamız için yeterli bir sebep oluşturabilirdi ama 4 ay, 3 hafta, 2 gün’ün “olayı” diye ifade edebileceğimiz şey burada. Film boyunca sürekli sizi her an bir şey olacakmış, karakterlerimizin başına bir aksilik gelecekmiş gibi hissettirmesi; ama o beklediğiniz şeyin hiç gelmemesi. Şaşırtma işini hiç şaşırtmadan filmi bitirerek yapıyor. Hikayenin akışı içinde -gözümüze sokmasa da- o gerilimi, heyecanı, gerginliği iyi hissettirmiş. Özellikle son sahnelerde Otilia’nın gece karanlık sokaklarda panik içinde dolaşırken gelen cam kırılması sesi ve köpek havlaması gibi dış etkenlerle yaratılan gergin hava izleyici inanılmaz tedirgin ediyor. Karakterin o anki ruh halini gerek başarılı oyunculuğu sayesinde, gerekse o sahnenin tekinsiz ortamı nedeniyle derinden hissedebiliyoruz.

Yönetmenin çekim tekniği de filmi ilginç kılan diğer bir unsur. Bilinçli bir tercih olduğunu bilmesem elinin ayarı yokmuş diyebilirdim rahatlıkla. Çünkü bazı sahnelerde oldukça hareketli oradan oraya sallanan kamera kullanmışken, bazı yerlerde kamerayı sabitleyip uzun bir süre çekime devam etmeyi tercih etmiş. Bilhassa Otilia’nın erkek arkadaşının evine yemeğe geldiği masadaki sahnelerde sabit kadrajdan çekilen bölümler filmin en rahatsız edici kısmıydı bana göre. O anda arkadaşının yanında olması gereken bu kızın ifadesini, masadaki halini gördükçe o kadar daralıyorsunuz ki siz de onunla birlikte çığlık atmak, masadan kalkıp gitmek istiyorsunuz. Oraya, yemekte dönen muhabbete, o aileye olabildiğine uzak o anda. Yalnızca bedeniyle var. Kimse durumunun farkında değil, erkek arkadaşı bile. Bir de üstüne üstlük ailenin sınıfsal eleştirilerine, aşağılamalarına maruz kalıyor.

Otilia rolündeki Anamaria Marinca yalnızca yemek sahnesindeki “ne işim var benim burada?” manasındaki boş bakışlarıyla bile takdiri hak eden bir oyuncu. Bunun yanında fetusu düşürtecek olan Mr. Bebe isimli karakter filmin asıl kahramanı herhalde. Kısa performansıyla filme damgasını vurmuş.

Film ne sadece komünizm Romanya’sı ile ilgili ne de kürtajla. Yasakların, baskının, yozlaşmanın yoğun olduğu bir ortamda içinde bulundukları kötü durumdan kurtulma çabasında olan iki arkadaşla ilgili. Bir dayanışma hikayesi. Gün bittiğinde masada karşılıklı oturdukları sahnede Otilia’nın söylediği söz ve arkasından gelen bakış çarpıcı bir final olmuş. Yaşadıkları gün belki de hayatlarında bir dönüm noktası olabilecek nitelikte olmasına rağmen, şu cümleyi sarf ediyor Otilia: “bir daha bu olay hakkında hiç konuşmayalım”. “4 Months, 3 Weeks, and 2 Days” 2007 yılında Avrupa’dan çıkan iyi işlerden. Her ne kadar akademi yabancı film dalında adaylığa layık görmeyerek bütün tahminleri yanıltsa da bence çok daha iyi yerlerde olmayı, gözden kaçmamayı hak eden bir film.  

Anasayfa>>
Sinema Bölümü>>