Tartışmalı Albüm Kapakları

Bazen konuşulan müzikten ziyade, müziği yapanlar, ya da müziği yapanların eylemleri olur ya... İşte, birileri albüm kapaklarıyla sansasyon yarattığında olay tam da buna dönüşüyor. Aslında bazı isimler albüm kapağıyla gerçekten sadece reklam yapmaya çalışıyorken, bazısı toplumsal mesaj vereyim derken şaibeli duruma düşüyor. Bazı isimlerse bilerek ya da bilmeyerek başkalarının eserlerini izinsiz kullanıyorlar ki bence en sevimsiz durum da bu oluyor.

Bu yazıyı yazarken karşıma çıkan hadiseli albüm kapaklarını ve bunların yıllara göre dağılımını düşününce şunu fark ettim: Şimdilerin sansasyonel albüm kapakları, 20–30 sene öncesinin sansasyonel albüm kapaklarına göre çok daha çerez kalıyorlar. (bkz: Guns n’ Roses- Appettite for Destruction ve The Rolling Stones- Sticky Fingers). Yazıda da okuyacağınız gibi, şimdilerin albüm kapaklarını tartışmalı kapak mertebesine getiren şey ya telif hakkı ya da hafiften şiddet ya da cinsellik içermesi mevzuları oluyor.  İşin özü, gün geçtikçe çok daha az radikalleşiyoruz ve bunun kanıtı müzikte bile var.

Crystal Castles- Crystal Castles (2008): Malumunuz Crystal Castles gerek şarkılarının çalıntı olması iddialarıyla, gerekse gruptan Alice’in Sid Viciousvari sahne şovlarıyla zaten yeterince sansayonel bir grup.  Bu albüm için düşünülen ilk kapakta, benim Venetian Snares albümlerinin kapak çalışmalarından tanıdığım Trevor Brown’un, tabiri caizse sağdan kroşe yemiş Maddonna diyebileceğimiz çalışması yer alacaktı. Hatta Crytal Castles adına üretilen tişörtlerde de hep bu çalışma vardı. Fakat Crystal Castles’ın albümü yayınlarken Brown’a telif hakkı ödememiş olması ve üstüne üslük bu işin ortaya çıkmasına rağmen ödememeye devam etmemesi ve uzun alavere dalavereler sonunda Brown’a ödeme yapmaları derken ortalıkta baya bir tantana kopmuştu. Neticede, kapağında Brown’un çalışması olan albümlerin dağıtımı durduruldu ve albüm için başka bir kapak çalışması kullanıldı. Ne diyebilirim ki, ergenlik zor bir dönem gerçekten de…

Sufijan Stevens- Ilinois (2005): Aşağıda da görebileceğiniz gibi albüm için kullanılan ilk kapak çalışmasında Superman yer aldığı için arkadaşlar albümün piyasaya çıkmasının akabinde DC Comics’ten uyarı almışlar. Bunun üzerine yeniden düzenledikleri kapaktaysa Superman’in yerini balonlar almış. Neye niyet neye kısmet!

Vampire Weekend- Contra (2010): Bu albüm kapağının akıbeti ise hala belirsiz.  Vampire Weekend’in pek sevdiğimiz albümünün kapağında gördüğünüz kişi, yani eski model Ann Kirsten Kerris,  geçtiğimiz günlerde izinsiz olarak fotoğrafını kullandıkları için gruba 2 milyon dolarlık dava açmıştı! Aslında özetle, çaptan düşmüş bir modelin, pastadan pay kapmaya çalışmasının hikayesi deyip geçebilirdim ama yılan hikayesine dönmüş bu olayı kısaca özetleyeyim: Kennis bu resmin aile içinde çekilmiş bir resim olduğunu ve taa Vampire Weekend’e kadar nasıl gittiğini bilemediğini söylemiş. Hatta bir de annesinin sürekli Polaroid makineyle fotoğraflarını çekme ve sonrasında bu fotoğrafları pazarlara satma gibi bir alışkanlığının olduğunu ve belki de grubun fotoğrafa bu şekilde ulaşmış olabileceğini söylemiş! Grup ise gerekli ödemeleri fotoğrafçı Tod Brody’e yaptığını, telif hakkını aldığını iddia etmiş. Televizyon kanallarındaki magazin programlarını, gençlik dizilerini falan boşuna izlemeyin. Indie dünyasında da yeterince entrika var gördüğünüz gibi.

James- Hey Ma (2008): Kapak çalışmasında bir bebek ve silahın aynı yerde olduğu için albümün bu kapakla reklamının yapılması yasaklanmış. Neticede kapak değişmemiş, fakat Amerika’da satılan albümlerindeyse kapakta silahı kaldırmışlar. Aslında grup üyelerinin açıklamalarına göre bu çalışmada dikkat çekilmek istenen şey son zamanlarda Britanya gençliğini saran ve gittikçe artan şiddet ve silah merakıymış. Vatana millete hayrı dokunacak bir şey yapmaya çalışmalarına rağmen sansüre uğramaları da oldukça ironik olmuş.

Arctic Monkeys- Whatever People Say I’m, That’s What I’m Not (2006) : Bu albüm kapağında yer alan çalışmadaysa grup üyelerinin bir arkadaşının sigara içerkenki fotoğrafını görüyoruz. Bu fotoğrafın İskoçya’daki Ulusal Sağlık Servisi’ni baya kızdırması üzerine, kuruluşun yetkilileri  “Sigara içmeyi güzel bir şey gibi gösteriyorsunuz” gibi bir açıklama yapmışlar. Bunun üzerine Arctic Monkeys’in menajerinin verdiği cevap baya eğlenceli olmuş: “ Resimde de görebileceğiniz gibi adam kendine çok da hayırlı bir şey yapmıyor zaten”. Sonuç olarak bu albüm kapağı hala yasaklanmadı. Ülkemizdeyse böyle bir tartışma hiç olmazdı. Çünkü zaten kabullenilmiş çaresizlik duygusuyla kimse böyle bir kapak çalışmasıyla albüm yayınlamaya kalkışmazdı.

The Strokes- Is This It (2001):  Bu albüm için 2000lerdeki indie grup patlamasına sebep olan albümlerden biridir dersek yeridir. Her ne kadar sonradan bu tadlarda birçok albüm piyasaya çıksa da The Strokes ve bu albüm birçok kişi için hala klasikler arasındadır. Albümün kapak çalışması da baya beğenilmişti aslında ama bazı Amerikan dağıtım şirketleri dinleyicilerin değil muhafazakâr kesimlerin görüşlerini önemseyip,  albümü bu kapakla yayımlamayı reddetmişlerdi. Albümle ilgili bir başka hadiseyse, o sıralarda 11 Eylül olaylarının yarattığı karmaşa henüz durulmadığı için, olaylarda hayatını kaybeden polislerin anısına “New York City Cops” şarkısının Amerika’da dağıtılan albümlerden çıkartılmasıydı.

Aphex Twin- Windowlicker  (1999): Dinleyip dinleyebileceğiniz en iyi elektronik müziklerden biridir Aphex Twin ve özellikle bu single. Zamanın ötesinde olmak böyle bir şey olsa gerek ki, şu anda dinlediğiniz de bile hala ilk günkü gibi tokat etkisi vardır. Richard D. James, nam-ı diğer Aphex Twin, kariyeri boyunca gerek diğer albüm kapaklarında olsun, gerek video kliplerinde olsun,  kendi yüzünün distorte edilmesiyle oluşan bu şaheseri pek çok kez kullanmıştır. Fakat bu albümün kapağındaki James yüzü, oldukça dikkat çekici (!) bir kadın vücuduna yerleştirildiği için daha da sansasyonel olmuştu. Bu adamın yaptığı işleri tarif etmek çok zor. Sadece kapak çalışmalarıyla değil, videoları ve de şarkılarının bizzat kendisiyle bile insanı oldukça rahatsız etse de, garip bir şekilde aynı zamanda çok etkileyen, nevi şahsına münhasır bir isim Richard D. James.

Kanye West- My Beatiful Dark Twisted Fantasy (2010) : 2010’un en iyi albümlerinden olan My Beatiful Dark Twisted Fantasy’nin kapak çalışmasında Kanye West ve yarı Zümrüdüanka yarı insan kızın illüstürasyonu var. Zaten bu tema Kanye’nin 34 dakikalık klibinin de teması olduğu için, birbirilerini tamamlamaları güzel olmuş. Ama gelin görün ki işin içinde çıplaklık olunca hemen sansür alarmları çaldığı için yine Amerika’daki bir takım marketlerde albüm satılamıyormuş. Anlayacağınız, sene 2010 ve Amerikan hipokrasisi tam gaz devam ediyor.

Manic Street Preachers- Journal For Plague Lovers (2009): Jenny Saville’in bir resminin kullandığı bu kapak, kırmızı kısımlar kanı ve dolayısıyla şiddeti çağrıştırıyor gerekçesiyle uygunsuz bulunmuş. Grubun frontmani James Dean Bradfield de bunun üzerine “ bir mağazaya girdiğinizde, hangi derginin kapağına baksanız kalça veya silah fotoğrafı görüyorsunuz, ama insanları esas kaygılandıran şey sebir sanat çalışması oluyor.” demiş. Adam haklı beyler!

*Yazarımızın tüm yazılarını görmek için veya e-posta göndermek için ismin üzerine tıklayınız.