The Cove / Koy

“Bu sektörü oluşturmak için 10 senemi vermiştim. Son 35 senemi ise bu sektörü bitirmek için harcadım. Bu işe başladığımda, sadece üç yunus akvaryumu vardı. Bugün, milyar dolarlık bir sektöre dönüşmüş durumda.”

Yıllar önce “Flipper” dizisiyle televizyon dünyasının unutulmazları arasına giren Richard O’Barry, kurduğu bu cümleler ile hatasıyla yüzleşiyor. 60’lı yıllarda Cathy adındaki yunusu eğitip maceralarını bir televizyon dizisi haline getiren ve bu sayede milyonlar kazanan O’Barry, bir gün Cathy’nin ellerinde can vermesi sonucunda yaptığı hatayı düzeltmek için yeni bir yola başlıyor. Ve tam bu noktada da filmimizin ikinci paralel hikâyesiyle tanışıyoruz.

Filmin yönetmeni Louie Psihoyos ile bir araya gelip akvaryumlar uğruna doğal yaşamlarından edilen yunusları kurtarmak isteyen O’Barry, yola çıktıklarında çok daha başka bir hikâye ile karşılaşıyorlar. Japonya’nın Taiji koyunda her yıl 23.000 yunusun etlerindeki yüksek cıva oranına bakılmaksızın, balina eti altında satılmak için katledildiğini öğrendikten sonra filmin kurtarılma hikâyesi daha da sancılı bir hale sürükleniyor. İnsanlara seslerini duyurdukları için sürekli engellenmekle kalmayıp, dünyada tek amacı deniz memelilerini korumak olan Uluslararası Balina Komisyonu IWC’nin bazı üye devletlerinin sırf ‘yedikleri’ için avlanma yasağı kapsamına girmesini istemediği küçük deniz memelilerini koruma altına almamasıyla da savaşıyorlar.

Cathy’nin ölümünün ardından, Lerner Denizcilik Labaratuarı'ndaki yunusları serbest bırakmaya çalışarak Bimini hapishanesine atılan O’Barry’nin sabıka kaydı için bu sadece bir başlangıçtı aslında. IWC’nin toplantılarına giriş yasağı bulanan ve bu zamana kadar sayısız hapis ve gözaltı cezası bulunan Richard O’Barry’nin, 10 yılın kefaretini 35 yılla ödemeye çalıştığı macerayı da anlatan bu film aynı zamanda, 82. Oscar Ödülleri töreninde arasında “Burma Vj”, “Food Inc.” gibi çok güçlü adayların da olduğu “En İyi Belgesel” kategorisinde Oscar aldı.  

“Flipper” dizisinde veya bugüne kadar içerisinde yunus akvaryumu geçen her görüntüde yunusların ne kadar mutlu olduğunu görürüz. Havuzun içinde eğitmeninin söylediklerini yapan ve bunu yaparken de etrafa güzel sesler yayan yunuslar hakkında “The Cove”u izlerken aynı zamanda, hiç bilmediğimiz gerçeklerle de yüzleşiyoruz. Yüzlerindeki bu ifadenin evrimsel bir hata olduğunu, gösteri esnasında çalan müziklerin onları rahatsız ederek aşırı stresten ülsere neden olduğunu ve ülsere yakalanmış yunusların bir süre sonra dayanamayıp intihar ettiğini de öğreniyoruz.

Yönetmen Louie Psihoyos’un, National of Geography tarafından yılın en iyi maceraperesti seçilmesini filmi izledikten sonra çok da tesadüfî bulmuyorsunuz. Etkileyici görüntülerinin yanı sıra, gerilimli sahneleriyle de belgesel türüne farklı bir yaklaşım getiren bu film, dünyada neler olup bittiğiyle yüzleşmek isteyenler için mutlaka izlenmesi gereken bir yapım.