Primal Scream - XTRMNTR

Primal Scream'in Başyapıtı 10 yaşında

XTRMNTR bugün bir klasik olarak anılmayı hak ediyor. Hayatımın belirsizliğinin ayyuka çıktığı, değişim geçirdiği garip bir zamanda çıkmıştı Primal Scream'in albümü. O yıllarda(2000) Prodigy ve Chemical Brothers dışında teknoyu rock müziğe güzel bir biçimde yediren yegâne grup onlardı. Tabii bu iki grubun aksine Primal Scream rock kökenli olup sonradan elektronikaya bulaşmıştı. Grup, tarihi boyunca deneyselliği sevdi; 20 yılı aşkın zamandır müzik yapabiliyor olmalarının sırrı da biraz burada.  

Bir de işin siyasi boyutu var tabii. Bobby Gillespie 'casual' biçimde 'We're Socialists you know' dediğindeki hissettiğim ortaklık hissini bugün biraz pişmanlıkla hatırlıyorum. Bu beyanatta biz sosyalist kuramcı ve düşünürlerin hepsini okuduk, Marks ve Engels'i sular seller gibi biliriz demek istemiyordu bence Gillespie. Sadece sokaktaki insandan yana olduğunu anlatıyordu. Ben şahsen kendimi sosyalist olarak tanımlamıyorum ama kapitalizme, aşırı para hırsı ve güç sahibi olma isteğine karşıydım her zaman. Hala da öyleyim. Primal Scream içinde yaşadığı toplumun gerçeklerini dile getirmekten çekinmiyordu. Liberal demokratik sistemlerde halkın düşüncelerinin yasa koyucular tarafından yeterince kaale alınmaması, tüm toplumu etkileyen kararların küçük bir elit topluluk tarafından alınıyor olması gerçeği o günlerde kafama dank etmeye başlamıştı. Primal Scream tüm kontrol mekanizmalarına; güvenlik kameralarından psikolojik polis baskısına, devletin yasalarından beyaz yakalı yuppie'lere kadar yönetici sınıftan herkese karşı olduğunu gizlemedi.

Eminim bu albüm Türkiye'de yapılsaydı herhalde grup elemanları en iyi ihtimalle bir soruşturmaya uğrarlardı. Albümün bence ana fikri şu cümlede ortaya çıkıyor: 'Everyone's a prostitute'. Yaşadığımız modern toplumlarda paranın insanları satın aldığı gerçeği zalimce kafamıza vurulurken Gillespie böylesi bir toplumda var olmanın tek yolunun 'yeraltına inmek' olduğunu söylüyordu. Karşı kültürü benimsemek(eğer böyle bir şey gerçekten varsa tabii) tek çare olarak gözüküyordu. Bugün XTRMNTR'ın çıkmasının üzerinden 10 yıl geçmiş olduğu halde Türkiye'de karşı kültür denen oluşumun gerçek anlamda var olduğunu söylemek güç. İnsanlar her şeyi çok çabuk unutuyorlar ve müzik de moda gibi çabuk tüketilecek bir zaman geçirme aracı oldu. Oysa XTRMNTR gerçekten iyi bir grubun tarihinde yaptığı en kalıcı albüm olarak takdir edilmeyi hak ediyor.