New York Modern Sanat Müzesi’nde Tim Burton Retrospektifi

Canavarların Korkunç Güzelliği

Kabuslarımızı ve çocukluk korkularımızı sevilebilir hale getiren adam Tim Burton’ın Sürreal Pop dünyasında çizer, fotoğrafçı, yönetmen, yapımcı ve bilimum sıfata sahip bir tasarımcı ve sanatçı olarak ortaya koyduğu eserler, 22 Kasım 2009-26 Nisan 2010 tarihleri arasında New York Modern Sanat Müzesi’nde!

Tim Burton’a ait daha önce pek su yüzüne çıkmamış yedi yüzden fazla çizim, resim, fotoğraf, hareketli görüntü, taslak çalışma, kukla, maket, kostüm, Edward Scissorhands, The Nightmare Before Christmas, Batman, Mars Attacks!, Ed Wood, Big Fish ve Beetlejuice gibi filmlerde kullanılmış malzeme, yönetmenin az bilinen kişisel projeleri ve çocukluğundan olgunluk çağına kadar ortaya koyduğu farklı birçok yaratıcı iş, yolu New York’a düşenler için Tim Burton retrospektiftinde yer alıyor.

Çoğu kişinin en sevdiği Batman filmi olan Batman Returns, 90’larda çocuk olmuş herkesin bilinçaltında sağlam yer edinmiş Beetlejuice, hepimizi hüzünlere garkeden Edward Scissorhands, güldürürken ürküten ve düşündüren The Nightmare Before Christmas, Sleepy Hallow, Charlie and The Cholocate Factory gibi daha birçok esere, yarattığı gizemli, karanlık anti-kahramanlarla ve hayal gücünü zorlayan atmosferlerle imzasını atmış olan Tim Burton’ın beynindeki gizli yaratım laboratuarına bu sergi ile ucundan bakabiliyoruz.

Tim Burton’ın “heyecan verici ve sürreal bir deneyim” olarak tanımladığı sergi, hüzünlü, yalnız ve korkutucu karakterlerin, kasvetli atmosferlerin ve hepimizin içinde bir yerleri kaşıyan hikayelerin yaratım sürecini biraz aydınlatıyor.  Bazıları peçete üzerine öylesine karalanmış olan bu çalışmalar için Burton, “Bazen bu şeyler, çok tuhaf gibi görünüyorlar. Ben bir günlük tutmuyorum. O yüzden, bu yaptıklarım belirli bir hissi hatırlamama yardımcı olan zaman kapsülleri gibi” diyor. Örneğin Burton, 1996-1998 yılları arasında akrilik boya ile yaptığı Yeşil Adam (The Green Man) tablosunu kendi portresi olarak tanımlıyor ve tabloyu şöyle açıklıyor, “bu tablo, İngiltere’de bir pubda otururken, ölmüş büyükannemi ve bana hatırlattıklarını düşünürken duyduğum hissi anlatıyor. Mavi üçgen maskenin sert köşeleri, büyükannemin travmatik bir kazada ölümünü vurguluyor. Adamın yüzündeki dikiş izleri ise bir insanın tüm farklı yönlerini ve bu yönleri birarada tutabilmek için verdiği içsel mücadeleyi anlatıyor”. Tablodaki adamın üzerindeki kalın manto, Tim Burton’ın büyüdüğü yer olan Güney Kaliforniya’daki havaya tezat olarak gotik bir anlam içeriyor. Çoğu Tim Burton karakterinde de rastladığımız çizgili t-shirt’ün ifade ettiği anlamı Burton, “Kendimi kederli ve dünyadan kopuk hissediyordum. Ellerimi hissedemediğim bir an olmuştu. Gidip bir çift çizgili çorap almış ve tekrar dünya ile bağlantımı kurduğumu hissetmiştim” diyerek açıklıyor, ki bu tuhaf açıklama Burton’ın çalışmaları göz önüne alındığında muhtemelen kimseye garip gelmeyecek.

Bu sergi sayesindeThe Nightmare Before Christmas’taki Sally karakterinin yüzündeki dikiş izleri ya da Batman Returns fiminde Jack Nicholson’ın oynadığı Joker karakterinin pek sevdiği kırmızı çizgili t-shirt görülebilir bir anlam kazanıyor. 26 Nisan 2010 tarihine kadar yolu New York’tan geçecek olanlara duyrulur.

KAYNAKLAR:
Museum of Modern Art in New York, http://www.moma.org/visit/calendar/exhibitions/313
New York Magazine,  http://nymag.com/arts/art/features/61850/