Güncel Sanat: Outlet İhraç Fazlası Sanat

Güncel sanatta yeni bir adres olan Tophane’deki Outlet Sanat Galerisi’nin kurucusu Azra Tüzünoğlu’yla güncel sanat ve Outlet üzerine konuştuk.

Reset!: Öncelikle Azra Tüzünoğlu kimdir?

A.T. Kendimden 3. Şahıs olarak bahsetmem güç ama şu sıralar Outlet’in herşeyiyle ilgilenen kişi olduğumu söyleyebilirim.

Reset!: Outlet’in kurma amacı nedir?

A.T. ‘Outlet, sosyal ve kültürel adaletsizliğin bunca derinleştiği bir ortam/zamanda, lüks olarak görülen sanatı, kitlelerle buluşturma girişimidir. Outlet; müzeler, enstitüler, banka galerileri, kurumlar arasında giderek sıkışan sanat ortamı için bir nefes alma alanı yaratmayı ve yenilikçi, risk alabilen projeler gerçekleştirmeyi hedefler.’

Reset!: Outlet’i kurmada amaç haline gelen hedefe ulaştığınıza inanıyor musunuz?

A.T. Hedef her adımda farklılaşıyor aslında. Tek bir hedefimiz olmadığı gibi, hedeflere ulaştıkça da yeni hedefler koyuyoruz önümüze.

Reset!: Müze olgusu günümüzde etkisini ve anlamını yitirmek üzere ve Outlet gibi
birçok sayıda küçük ‘kutu’ olarak adlandırabileceğimiz güncel sanat mekanları bulunmakta. Güncel sanat ürünlerinin kitlelere ulaşması açısından hangisini daha yararlı buluyorsunuz?

A.T. Biri ya da diğeri değil hepsi ve senin saymadığın onlarca yöntem daha sanatı kitleselleştirme yönünde önemli.

Reset!: Müzelerden apartman dairelerine ya da maksimum 2 kattan oluşan küçük
yapılara gelen güncel sanat mekansal açıdan biraz da tekelleşmiyor mu sizce? Yoksa bu durum kitlelerin ilgisini daha mı çok çekiyor?

A.T. Henüz tekelleştiğini söyleyebileceğimiz bir durum yok. Mekanlar oluşur, değişir. Önemli olan neyin nasıl kim için yapıldığını farkında olarak hareket etmektir.

Reset!: Outlet’teki sergilerde sunulan işleri ve sergi temalarını seçmedeki kriter ne
oluyor genelde? 17 Ekim’de sona eren ‘Darbe’ adlı sergiye baktığımızda kitlelerin askeri güce tepkisi sorgulanıyor ve bu tepki devrimlerle belirgin hale getiriliyor. Bununla birlikte son 5 yılda ‘devrim’, ‘askeri güç’ gibi olgular popüler kültürün birçok alanında bonus, ilgi toplama yönünden kesin gözüyle bakılan konular haline geldiler. 11.Bienal’in Tütün Deposu ayağında da bu bağlamda birçok iş var. Outlet’teki ‘Darbe’ sergisinin anlatmak istediği ve seçilme nedeni neydi?

A.T. Böyle bir bonus durum varsa ne ala ama nedense biz bunun hiç farkında değiliz. Üstelik sırf seçtiğimiz konudan ötürü kaybettiğimiz destekçimiz bile olmuşken nasıl olur da garanti olduğu söylenir doğrusu bilmiyorum. Biz bienal paraleli sergimizi gayet de yerel konteksteki bir meseleyle ilişkilendirdik. Ve dolayısıyla aslında ecnebi izleyiciyi de bu yakın tarihe ait yerel meseleyi sanatçıların nasıl ele aldıklarını anlamaya davet ettik. Dolayısıyla bu öyle hazır ve kolay anlaşılabilir ya da bir anda ilgi toplayabilecek birşey değil. Aksine bilgi araştırma merak ve dikkatle bakmayı gerektiren bir uğraştı bu. Aynı şekilde izleyici için de yorucu bir sergi olduğunu düşünüyorum.

Reset!: Güncel sanatı takip edenlerin profili nedir?

A.T. Geçen seneye kadar bir profil çıkarabilirdim ama bu yılki deneyimle birlikte profilin sürekli değiştiğini söylemem gerek. Güncel sanat epeyce moda haline de geldiği için, çok farklı alanlardan insanların bir anda ilgisini çekti. Tabi bu ilgi ne kadar sürer o belli değil. Çekirdek takipçi kadrosu ise baki; sanat insanları birbirlerini takip eder. Mimarlar, tasarımcılar yaratıcı alanlardan kişiler, ilgili alanlarda okuyan öğrenciler her daim güncel sanat takipçileridir.

Reset!: Başta Bienal gibi bağımsız çalışmaların yer aldığı bir etkinlik olmak üzere
birçok güncel sanat işi birer meta halini almakta; bazıları satışa çıkarılmakta, bazıları da bir ekonomik sermayenin sponsorluğu altında gerçekleşmekte. Bu bağlamda güncel sanat-ekonomi ilişkisi günümüzde ne durumda? Güncel sanatın ekonomiye bir şekilde bağımlı olması (sponsorluk anlamında) ‘bağımsız’ olarak nitelendirilebilen güncel sanatı ne şekilde etkilemekte?

A.T. Sanat dünyadan azade değil. Dolayısıyla ekonomiyle ilişkisi de son derece iç içe. Önemli olan tüm bu sponsorluk ilişkilerinin farkında olarak ve kendini bunların içinde kaybetmeden söylemek istediğin sözü, bakışı sunmaktır. 

Reset!: Güncel sanat-mekan ilişkisini nasıl değerlendiriyorsunuz? Outlet için
Tophane’yi seçmenizin nedeni nedir? Bu semtte oturanların Outlet’e karşı tepkisi ne şekilde?

A.T. Çok basit bir sebebi var aslında; Beyoğlu fazlasıyla ticarileşti ve cadde üzerinde inanılmaz bir yarış olmaya başladı. Sanat mekanlarının bu cadde üzerinde tutunmaları da giderek zorlaşıyor. Tophane, Fındıklı Beyoğlu hattı üzerinde vc bu iki ana mekanın birbirine bağlantısını sağlıyor. Ve tabi ki Beyoğlu’na göre çok daha makul fiyatlarda. Semtin ne sanatla ne de Beyoğlu’ya bir bağlantısı yoktu. Hala da çok bağlantıları olduğu söylenemez. Ama yavaş yavaş alışıyorlar.

Reset!: Outlet dışında ne gibi çalışmalarınız var? Güncel sanat alanında ne gibi
çalışmalarınız var? Ve günümüzde çalışmalarını beğendiğiniz güncel sanatçılar kimler?

A.T. Outlet çok vaktimi alıyor doğrusu. Ama yıl içinde MSÜ’de dersler veriyorum. Geçen yıl dersin paralelinde bir konuşmalar dizisi yapmıştım. Onu kitaplaştırdım. Outlet’te sergiler yapmanın yanısıra kitaplar da çıkarıyoruz. Bazı küçük konuşmalar yapma fikrimiz var.
Çok sanatçının işlerini seviyorum aslında. Outlet sanatçılarının yanısıra, Bashir Borlakov’un fotoğrafları, Yael Bartana, Cao Fei, Claire Fontaine, Wael Shawky gibi pek çok sanatçının işlerini seviyorum.

Reset!: Outlet’in bir sonraki sergisinden kısaca bahseder misiniz? Bu sefer bizi nasıl
işler bekliyor ve hangi sanatçıların işlerini göreceğiz?

A.T. Bundan sonra kişisel sergiler göreceksiniz Outlet’te. İlk kişisel sergimiz Fikret Atay’ın. Fikret Atay’ın 2 yeni çalışmasının yanı sıra dünyanın pek çok saygın sanat kurumunda gösterilen ve fakat bugüne dek Türkiyeli izleyicinin izlemediği video işleri de görmek mümkün olacak.

Reset!:Teşekkürler!